Τρίτη, 31 Μαΐου 2016



21.Στον Ερωτα πάω όπως στο Θάνατο:καθαρός,
σώμα που το σκούπισε σύννεφο και βροχή.

ΜΑΡΚΟΣ ΜΕΣΚΟΣ
άνθη στο καταραμένο φίδι
εκδ.Υψιλον,1983


Δευτέρα, 30 Μαΐου 2016

ALDA MERINI //μετάφραση ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΠΟΛΥΜΟΥ




ALDA MERINI " απο την συλλογή "Στην υγειά σου ,Αγάπη μου"
μετάφραση: ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΠΟΛΥΜΟΥ( Evangelia Polymou )


Μες στην αγκαλιά σου
Υπάρχει στον κόσμο ένας τόπος που χτυπά δυνατά η καρδιά
κι απομένεις χωρίς ανάσα από τη συγκίνηση που νιώθεις·
που σταματά ο χρόνος και ηλικίαδεν έχεις πια·
ο τόπος αυτός είναι μες στην αγκαλιά σου
εκεί που δεν γερνάει η καρδιά,
καθώς ποτέ δεν σταματά ο νους να ονειρεύεται…

Από εκεί να ξεφύγω δεν μπορώ
γιατί η φαντασία αντανακλά μαγικά τη ζεστασιά μας
κι όχι… ποτέ δε θα επιτρέψω να μπορέσω ν’ αρνηθώ
εκείνον που ξέρει από έρωτα να με κάνει
να πετάω


απο το περιοδικό ποιείν http://www.poiein.gr/archives/31960/index.html


Κυριακή, 29 Μαΐου 2016

Τετάρτη, 25 Μαΐου 2016

Ερημος οπως Ερωτας/κριτική παρουσίαση Διώνη Δημητριάδου


«Ο μεγαλύτερος Έρωτας όλων των Ερώτων»


Γράφει η Διώνη Δημητριάδου // 
Αναδημοσίευση απο περιοδικό FRACTAL-ART

«Έρημος όπως έρωτας», της Έφης Καλογεροπούλου από τις εκδόσεις Μετρονόμος (σειρά Ποιείν)


«…
αυτός που στο μάτι του ζώου
θάνατο βλέπει και ποτέ την αθωότητα…»

Η ποίηση της Έφης Καλογεροπούλου δημιουργεί ένα ρήγμα σ’ αυτό που πιστεύεις ή που νομίζεις ότι αξίζει να πιστεύεις. Είναι ένα ξάφνιασμα ο λόγος της, που σου ανατρέπει τον κόσμο όπως αυτός σου παρουσιάζεται. Και αυτό ξεκινά από τον τίτλο της ποιητικής της συλλογής, εκεί που συνταιριάζει τις δύο λέξεις έρωτας και έρημος, ηχητικά συγγενείς έτσι κι αλλιώς. Αναρωτιέμαι αν αυτό είναι ένα γνώρισμα εκείνης της αληθινής ποίησης που αγνοεί τα κοινότοπα -και τόσο πεζά σε τελευταία ανάλυση- με τα οποία αρέσκονται ακόμη κάποιοι να ταλανίζουν την πένα τους.
Οι στίχοι εδώ έρχονται και σε βρίσκουν με την υποδειγματική τους λιτότητα, σε μια αποθέωση της ουσίας, η οποία πάντοτε προτιμά τη λακωνικότητα, ποτέ τη φλύαρη επιμονή στο ευτελές και εύκολο του φορτωμένου λόγου.
«Οι γραμμές
οι αριθμοί
τα πρόσωπα
το αμνημόνευτο της αγάπης βάθος
το Νόημα
το Απόκτημα
ο Θάνατος
ο νεκρός αδερφός
το ανεκπλήρωτο μέλλον
τα παιδιά που έμειναν νάνοι
οι νάνοι νεκροί
οι μέσα μας νεκροί
η αφετηρία πριν την αρχή
το χέρι που δε φτάνει να κόψει το χρόνο
ο σάπιος χρόνος είναι ο ώριμος χρόνος
ο χρόνος σιωπή
ο χρόνος εφιάλτης
ο χρόνος παγίδα
ο χρόνος δήμιος
ο χρόνος ο μεγαλύτερος Έρωτας όλων των Ερώτων
[…]
άδετος αδαής δεόμενος
κυριευμένος από την απόλυτη σιωπή
του μυστηρίου της ζωής
και του φωτός αιχμάλωτος[…]

Στίχοι με την ελάχιστη στίξη, το ελάχιστο αυτό στίγμα του σχολιασμού, καθαροί προσφέρονται σε όποιον μπορεί να δει πίσω από αυτούς μια πλήρη εικόνα, συνολική του κόσμου, μέσα στον οποίο εντάσσεται και ο άνθρωπος και τα πάθη του, εσωτερικά και εξωτερικά παθήματα.
Αιχμάλωτος του φωτός, όπως λέει η ποιήτρια, εγκλωβισμένος στον χώρο των φαινομένων, αντικρίζει τα σημαίνοντα αγνοώντας τα σημαινόμενα. Αδυνατεί να δει ότι το μυστήριο της ζωής ανοίγεται μόνον όταν μπορέσει να δει ενταγμένο τον εαυτό του στο σύμπαν, όσο κι αν αυτό υποκρύπτει την αλήθεια του.
Μέσα σ’ αυτή την περιδίνηση του χρόνου, που ορίζει τη ζωή χωρίς ο ίδιος να ορίζεται ποτέ, που απατηλές και ασαφείς εικόνες μόνο προσφέρει, αφήνεται και ο ατυχής άνθρωπος, ο τάχα σοφότερος των δημιουργημάτων, να αντιμετωπίσει τις αυταπάτες του. Έρωτας όπως έρημος, μια που και ο χρόνος είναι ο μεγαλύτερος Έρωτας όλων των Ερώτων. Ο έρωτας άλλη μια ασταθής βεβαιότητα, όσο κι αν προσπαθεί να τη δει μέσα σε χρονικές διάρκειες. Αυτός πάντα θα ξεφεύγει, περιγελώντας την ψευδαίσθηση μιας αιωνιότητας. Πώς αλλιώς να οριστεί όμως ο έρωτας έτσι ταυτισμένος με μια χαώδη, άπειρη διάσταση του κόσμου, όπου λειτουργούν ερήμην του ανθρώπου άλλοι νόμοι και κυρίως μια άλλη λογική (έτσι συμβατικά εδώ ο όρος με μια αδυναμία να ξεφύγουμε από τα όρια του ανθρώπινου μυαλού).
Κάτω από αυτή την οπτική, έχουμε μια φιλοσοφική διάσταση στον λόγο, που πολύ απέχει από την απλή αισθητική πρόσληψη της ποίησης. Οι χρόνοι του ρήματος -κυρίως ο Ενεστώτας ενός παρόντος μιας αδυσώπητης διάρκειας, αλλά και ο Αόριστος της συσσώρευσης χρονικών στιγμών- υπογραμμίζουν την αδιάκοπη και βασανιστική πορεία του ανθρώπου σε μια ζωή που ίσως αποδεικνύεται λίγη για τις απατηλές ελπίδες του.

«Δεν θυμάται
γιατί δεν θέλει να θυμάται.
Βαδίζει διαρκώς -
να διασχίσεις την έρημο, έλεγε, αυτό έχει σημασία
και συνέχιζε
ανάμεσα στο πλήθος,
να διασχίσεις την έρημο, έλεγε[…]

«Κάποτε
μια αστραπή στάθηκε αρκετή.
άνοιξαν ταυτόχρονα
τις ομπρέλες της σιωπής
κι έζησαν έτσι άβρεχτοι
για χρόνια.»

Αυτή η τελευταία θα μπορούσε να είναι μια εκδοχή του έρωτα, ίσως γενικότερα μια όψη ζωής ακύμαντης. Ίσως αν παραμείνεις άβρεχτος, σκιαγμένος από την πρώτη αστραπή και με την ομπρέλα ασφαλείας από πάνω σου, όλα να είναι πιο ήρεμα αλλά και πιο επίπεδα. Η ποίηση, όπως μας την προτείνει η ποιήτρια εδώ, περισσότερο αφορά αυτούς που δεν αρκούνται στα στεγανά δωμάτια, που αντιλαμβάνονται τη ζωή σαν μια αέναη αναζήτηση ουσίας, με το αναμφίβολο κόστος που τέτοια επικίνδυνα βήματα φέρουν μαζί τους. Σε μια τέτοια περίπτωση και ο έρωτας έχει άλλη μορφή

«Θήραμα και θηρευτής κοιτάζονται
οι κόρες των ματιών διαστέλλονται
ο φόβος του θηράματος κατοικεί το μάτι του θηρευτή
και το τυφλώνει
ξερός κρότος ακούγεται
καθώς τα βλέφαρα ανοιγοκλείνουν
το θήραμα αιχμαλωτίζει το θηρευτή.
Γίνονται ένα.»

οπότε θα ταίριαζε να πούμε όχι μόνο έρωτας όπως έρημος αλλά έρωτας όπως πόλεμος, πλησιάζοντας έτσι τον σκοτεινό φιλόσοφο που όρισε τον πόλεμο πατέρα πάντων, όπως συγκρούονται όλα τα αντίθετα για να προκύψει η σύνθεση διαλεκτική και ενδιαφέρουσα.


Έφη Καλογεροπούλου

Διαβάζοντας τον ποιητικό λόγο της Έφης Καλογεροπούλου έχω την αίσθηση ότι καλούμαι να συμπληρώσω τα κενά διαστήματα ανάμεσα στους στίχους της με τον λόγο του αναγνώστη. Ιδανικά αυτό παίρνει τη μορφή ερωτημάτων, όπως θα ταίριαζε σε μια φιλοσοφική συζήτηση ιδιαίτερων απαιτήσεων. Μένω σε μια ερώτηση που θέτει η ίδια

«κι αν ο τοίχος είναι κάτι περισσότερο;»

Δηλαδή ένα τοπίο απέραντο, όπως μας προτείνει σε μια ακόμη ανατροπή του σκηνικού; Εκεί που υπάρχουν όρια, μπορείς να δεις το άπειρο που φυσικά σε εμπεριέχει; Αρκεί να καταργήσεις τον τοίχο που σου στερεί τη θέα της συνολικής εικόνας. Και ο φόβος, αυτή η ανθρώπινη αναστολή της επιθυμίας; Πόσο δυνατός μπορεί να είναι; Μα, ακόμη κι αν μείνουν αναπάντητα τα ερωτήματα αυτά, η αξία του ποιητικού λόγου παραμένει αναμφισβήτητη, στον βαθμό που κινητοποίησε τη σκέψη και ενεργοποίησε τον μηχανισμό απελευθέρωσης του δέσμιου ανθρώπου. Λέξεις που επανέρχονται σχεδόν εμμονικά λειτουργούν σαν φωτεινές ενδείξεις της πορείας:

περιστροφή
παράθυρα
καθρέφτης
χρόνος
έρωτας
άπειρο
σιωπή
σύμπαν

Ποίηση απαιτητική; Οπωσδήποτε. Ας σκεφτούμε πως ίσως μόνον έτσι αξίζει η ενασχόληση με τα ποιητικά πράγματα.
Μια ενδιαφέρουσα παρατήρηση για το τέλος. Η προσεγμένη αισθητικά συγκεκριμένη έκδοση είναι δίγλωσση. Διαβάζουμε τα ποιήματα και σε πολύ καλή αγγλική μετάφραση από τον Γιάννη Γκούμα, χωρίς αυτά να χάνουν κάτι από τον ρυθμό τους. Με αυτόν τον τρόπο μας δίνεται η ευκαιρία να δούμε τον μετασχηματισμό του ποιητικού λόγου (του πιο ιδιαίτερου λογοτεχνικού είδους) σε μια άλλη γλώσσα, στην ουσία σε μια άλλη εκδοχή λειτουργίας της σκέψης, μια που η άλλη γλώσσα απηχεί και μια διαφορετική δομή του σκέπτεσθαι. Το βρήκα πολύ ενδιαφέρον.

Κυριακή, 22 Μαΐου 2016


"το ταξίδι ,το ταξίδι είναι ο προορισμός 
κι οχι ενα σημείο στον χάρτη." 

 Γιώργος Λίλλης//Αρλεκίνος