FRIEDRICH NIETZSCHE (15/10/1844-25/8/1900)

FRIEDRICH NIETZSCHE (15/10/1844-25/8/1900)
 

(Για τους συμπονετικούς)
 

(...)Κι αν ένας φίλος σου σού κάνει κάτι κακό, τότε πες: "σε συγχωρώ για ό,τι μου έκανες. το ότι όμως το έκανες αυτό στον εαυτό σου — πώς θα μπορούσα να το συγχωρήσω!»

Έτσι μιλά κάθε μεγάλη αγάπη: υπερνικά και τη συγγνώμη και την συμπόνια.

Πρέπει να κρατά κανείς γερά την καρδιά του. γιατί αν την αφήσει να τρέχει, πολύ γρήγορα θα χάσει το κεφάλι του!
Αχ, πού στον κόσμο έγιναν μεγαλύτερες τρέλες απ' ό,τι στους συμπονετικούς;
Και τι στον κόσμο προκάλεσε περισσότερο πόνο από τις τρέλες των συμπονετικών;
Αλίμονο σ' όσους αγαπούν και δεν έχουν ακόμη ένα ύψος, που να βρίσκεται πάνω από την συμπόνια τους!
Έτσι μου μίλησε κάποτε ο διάβολος. "και ο θεός έχει την κόλασή του: είναι η αγάπη του για τους ανθρώπους".
Και πρόσφατα άκουσα να λένε τούτη την κουβέντα. "ο θεός είναι νεκρός. ο θεός πέθανε από τη συμπόνια του για τους ανθρώπους".
Έτσι, να φυλάγεστε από τη συμπόνια: απ' αυτήν έρχεται ένα βαρύ σύννεφο πάνω στους ανθρώπους!
Αληθινά, καταλαβαίνω τα σημάδια της κακοκαιρίας!
Προσέξτε επίσης τούτον τον λόγο: κάθε μεγάλη αγάπη βρίσκεται πάνω απ' όλον τον οίκτο που μπορεί να έχει: γιατί το αντικείμενο της αγάπης της, θέλει πρώτα να το δημιουργήσει! "Τον ίδιο μου τον εαυτό προσφέρω στην αγάπη μου, και τον πλησίον μου σαν εμένα" —αυτά τα λόγια λένε όλοι οι δημιουργοί. Όλοι οι δημιουργοί όμως είναι σκληροί.»
Έτσι μίλησε ο Ζαρατούστρα.


μτφρ: Ζήσης Σαρίκας

FRIEDRICH NIETZSCHE

 

 Για την αγνότητα
«Αγαπώ το δάσος. Δύσκολο είναι να ζεις στις πόλεις: εκεί υπάρχουν πάρα πολλοί με ερωτική έξαψη. Δεν είναι καλύτερο να πέσεις στα χέρια ενός δολοφόνου, παρά στα όνειρα ενός θηλυκού που βρίσκεται σε ερωτική έξαψη; 
Δείτε τους λοιπόν αυτούς τους άντρες: το μάτι τους το λέει — δεν ξέρουν τίποτε καλύτερο στη γη, από το να κοιμούνται με ένα θηλυκό. 
Βόρβορος υπάρχει στον πάτο της ψυχής τους. κι αλίμονο, αν ο βόρβορός τους έχει και πνεύμα! Τουλάχιστον να ήσασταν τέλειοι σαν τα ζώα! 
Η αθωότητα όμως ανήκει στα ζώα. 
Σας συμβουλεύω να σκοτώσετε τις αισθήσεις σας; Σας συμβουλεύω την αθωότητα των αισθήσεων. Σας συμβουλεύω την αγνότητα; Η αγνότητα είναι σε μερικούς αρετή, αλλά σε πολλούς σχεδόν ελάττωμα. 

Αυτοί οι τελευταίοι συγκρατιούνται βέβαια: αλλά η σκύλα ηδυπάθεια διαφαίνεται, γεμάτη ζήλια, μέσα σε ό,τι κάνουν. Ακόμη και στα ύψη της αρετής τους και ως μέσα στο ψυχρό πνεύμα, τους ακολουθεί αυτό το τέρας και η διχόνοια που φέρνει μαζί του. Και πόσο περίτεχνα ξέρει η σκύλα ηδυπάθεια να ζητιανεύει ένα κομμάτι πνεύμα, όταν της αρνιούνται ένα κομμάτι κρέας! 
Αγαπάτε τις τραγωδίες και ό,τι σχίζει την καρδιά; Εγώ είμαι δύσπιστος απέναντι στη σκύλα σας. Έχετε, νομίζω, υπερβολικά σκληρά μάτια, και κοιτάτε με λαγνεία εκείνους που υποφέρουν. 
Η λαγνεία σας δεν μεταμφιέστηκε μήπως για να πάρει το όνομα του οίκτου; 
   Και σας λέω και τούτη την παραβολή: δεν είναι λίγοι εκείνοι που θέλοντας να κυνηγήσουν τους διαβόλους τους έγιναν οι ίδιοι γουρούνια. 
Σε όποιον η αγνότητα πέφτει βαριά, σ' αυτόν δεν πρέπει να συνιστάται: ώστε να μη γίνει αυτή ο δρόμος προς την κόλαση — δηλαδή προς το βόρβορο και την ερωτική έξαψη της ψυχής. 
Μιλώ για βρόμικα πράγματα; Αυτό για μένα δεν είναι το χειρότερο. Εκείνος που φτάνει στη γνώση κατεβαίνει απρόθυμα στα νερά της αλήθειας, όχι όταν αυτή είναι βρόμικη, αλλά όταν είναι ρηχή. 
Αληθινά, υπάρχουν άνθρωποι εκ βαθέων αγνοί: έχουν ηπιότερη καρδιά και γελούν πιο πρόθυμα και πιο πλούσια από σας.
Γελούν επίσης και με την αγνότητα και λένε: "τί είναι αγνότητα; Δεν είναι τρέλα η αγνότητα; 
Αυτή όμως η αγνότητα ήρθε σε μας, δεν πήγαμε εμείς σ' αυτήν. 
Σ' αυτήν την φιλοξενούμενη προσφέραμε κατάλυμα και καρδιά: τώρα κάθεται σε μας — ας μείνει όσον καιρό θέλει!"» 


Friedrich Nietzsche
Ετσι μίλησε ο Ζαρατούστρα

μτφρ: Ζήσης Σαρίκας
εκδ: Νησίδες

Fr. Nietzsche, Τάδε Έφη Ζαρατούστρα

«Είναι ακριβώς το ελάχιστο, το πλέον ήσυχο, πλέον αιθέριο,
το θρόϊσμα μιας σαύρας, μια ανάσα, ένα ξεγλίστημα, μια ματιά
στιγμιαία – είναι η ολιγότητα που ανοίγει τον δρόμο για την ευτυχία.
Ήρεμα, τώρα!»

Friedrich Nietzsche

3. Ευγενής και κοινός. -Όλα τα ευγενή και μεγαλόψυχα αισθήματα φαίνονται στις κοινές φύσεις ως στερούμενα σκοπού και γι' αυτό κατά πρώτο αναξιόπιστα.

Κλείνουν το μάτι με νόημα όταν ακούν να γίνεται λόγος γι' αυτά και μοιάζουν σαν να θέλουν να πουν: «Σίγουρα κάποιο όφελος κρύβεται εδώ, δεν μπορεί να δει κανείς πίσω από όλους τους τοίχους». Είναι καχύποπτοι απέναντι στον ευγενή άνθρωπο, σαν να επιδίωκε αυτός να αντλήσει όφελος από πλάγιους δρόμους. Αν πειστούν όμως με εξαιρετική σαφήνεια για την απουσία εγωιστικών προθέσεων και κερδών, βλέπουν τον ευγενή άνθρωπο σαν κανένα τρελό" τον περι-φρονούν όταν χαίρεται και γελούν με τη λάμψη των ματιών του. «Πώς μπορεί κανείς να χαίρεται με το ότι βρίσκεται σε μειονεκτική θέση; Πώς μπορεί να θέλει να βρίσκεται σε μειονεκτική θέση ενώ έχει τα μάτια ανοιχτά; Σίγουρα το ευγενές αίσθημα πρέπει να σχετίζεται με κάποια αρρώστια του λογικού.» Έτσι σκέφτονται και κοιτούν περιφρο-νητικά, όπως περιφρονούν και τη χαρά που αντλεί ένας τρελός από την ιδεοληψία του. Αυτό που διακρίνει τη συνηθισμένη φύση είναι ότι έχει πάντα στραμμένα τα μάτια στο όφελός της και ότι αυτή η σκέψη σχε-τικά με το σκοπό και το όφελος είναι πιο ισχυρή κι από τις ισχυρότερες ενορμήσεις της.

Σοφία και φιλαυτία των φύσεων αυτών είναι να μην επιτρέπουν σ' αυτές τις ενορμήσεις να τις παρασύρουν σε πράξεις στερούμενες σκοπού. Σε σύγκριση με τη συνηθισμένη φύση, η ανώτερη φύση είναι πιο ανορθολογική, διότι εκείνοι που είναι ευγενείς, εκείνοι που δείχνουν μεγαλοψυχία και αυτοθυσία υποκύπτουν πράγματι στίς ενορμήσεις τους, και όταν βρίσκονται στις καλύτερες στιγμές τους, το λογικό τους σταματάει να λειτουργεί. Ένα ζώο που με κίνδυνο της ζωής του προστατεύει τα μικρά του ή που ακολουθεί το θηλυκό ακόμη και στο  θάνατο κατά τη διάρκεια της περιόδου του οργασμού, δεν σκεφτεται τον κίνδυνο και το θάνατο· το λογικό του σταματάει, γιατί η ευχαρίστηση που του παρέχουν τα μικρά ή το θηλυκό και ο φόβος μήπως τη στερηθεί το κυριεύουν ολοκληρωτικά· το ζώο γίνεται πιο ηλίθιο απ ό,τι συνήθως -όπως ακριβώς εκείνοι που είναι ευγενείς και μεγαλόψυχοι. Αυτοί εχουν κάποια αισθήματα αρέσκειας και απαρέσκειας σε τέτοια ένταση που αναγκάζουν τον νου να σιωπήσει ή να τα υπηρετήσει: τη στιγμή εκείνη η καρδιά τους μπαίνει στο κεφάλι και τότε μιλάμε για «πάθος». (Μερικές φορές συναντάμε και το αντίθετο, και μάλιστα την «αντιστροφή του πάθους»· παραδείγματος χάρη στην περίπτωση του Φοντενέλ^^, στην καρδιά του οποίου μια φορά κάποιος ακούμπησε το χέρι του και του είπε: «Αυτό που έχετε εκεί, αγαπητέ μου, είναι κι αυτό μυαλό. Το άλογο ή το ανάποδο λογικό του πάθους είναι αυτό που περιφρονεί ο κοινός άνθρωπος στον ευγενή, ιδιαίτερα όταν το πάθος αυτό στρέφεται σε αντικείμενα που η αξία τους του φαίνεται εντελώς χιμαιρική και αυθαίρετη. Ενοχλείται μ' εκείνον που υποκύπτει στο πάθος της λαιμαργίας, αλλά καταλαβαίνει τουλάχιστον το δέλεαρ που γίνεται εδώ τύραννος· δεν καταλαβαίνει όμως, παραδείγματος χάρη, πώς μπορεί κάποιος να ριψοκινδυνεύει την υγεία του και την υπόληψη του για χάρη του πάθους για γνώση. Το γούστο της ανώτερης φύσης στρέφεται σε εξαιρέσεις, σε πράγματα που συνήθως αφήνουν αδιάφορους τους περισσότερους ανθρώπους και που μοιάζουν να μην έχουν καμιά γλύκα· η ανώτερη φυση έχει ένα ξεχωριστό μέτρο της αξίας. Κατά το πλείστον όμως δεν πιστεύει ότι έχει στην ιδιοσυγκρασία της του γούστου ένα ξεχωριστό μέτρο της αξίας και μάλλον θέτει τις αξίες και τις απαξίες της ως γενικά έγκυρες κι έτσι πέφτει στο ακατανόητο και στο μη πρακτικό. Μια ανώτερη φύση πολύ σπάνια διατηρεί αρκετό λογικό ώστε να καταλάβει και να μεταχειριστεί τους καθημερινούς ανθρώπους ως τέτοιους- κατά κανόνα δέχεται ότι το δικό της πάθος υπάρχει κρυμμένο σ' όλους τους ανθρώπους, και αυτή ακριβώς η πίστη τη γεμίζει φλόγα και ευγλωττία. Όταν λοιπόν τέτοιοι άνθρωποι-εξαιρέσεις δεν αντιλαμβάνονται τον εαυτό τους ως εξαίρεση, πώς είναι δυνατόν ποτέ να καταλάβουν τις κοινές φύσεις και να προβούν σε μια αμερόληπτη εκτίμηση του κανόνα! -Έτσι λοιπόν μιλούν για την τρέλα, για το αλυσιτελές και για τις φαντασιοκοπίες της ανθρωπότητας, έκπληκτοι από την τόσο τρελή τρεχάλα αυτού του κόσμου και από το ότι δεν αναγνωρίζει αυτό που του «είναι απαραίτητο». -
Αυτή είναι η αιώνια αδικία που κάνουν οι ευγενείς.

Friedrich Nietzsche
Η Χαρούμενη επιστήμη
μτφρ: Ζήσης Σαρικας
εκδ: Νησίδες

Friedrich Nietzsche

21.ενάντια στην έπαρση

Μη φουσκώνεις: γιατί αλλιώς
το παραμικρό τσίμπημα θα σε κάνει να σκάσεις.

Friedrich Nietzsche
Η Χαρούμενη επιστήμη
μτφρ: Ζήσης Σαρικας
εκδ: Νησίδες

Δικαιοσύνη//////ΦΡΙΝΤΡΙΧ ΝΙΤΣΕ

184.Δικαιοσύνη

Καλύτερα να αφήνεις να σε κλέβουν, 

παρά να είσαι περιτριγυρισμένος από σκιάχτρα-αυτό είναι το γούστο μου

κι αυτό είναι σε κάθε περίσταση θέμα γούστου-τίποτα παραπάνω!

Friedrich Nietzsche

'La gaya scienza"

η χαρούμενη επιστήμη

μτφρ: Ζήσης Σαρίκας

εκδ: Νησίδες,2004

Για το δάγκωμα της οχιάς!!

Για το δάγκωμα της οχιάς

Μια μέρα που έκανε ζέστη, ο Ζαρατούστρα είχε αποκοιμηθεί κάτω από μια συκιά, με τα μπράτσα του ακουμπισμένα πάνω στο πρόσωπο του. Τότε ήρθε μια οχιά και τον δάγκωσε στο λαιμό.
Ο Ζαρατούστρα φώναξε από πόνο. Μόλις τράβηξε το μπράτσο από το πρόσωπο, είδε το φίδι: τότε εκείνο αναγνώρισε τα μάτια του Ζαρατούστρα, συστράφηκε αδέξια και θέλησε να γλιστρήσει από κει. «Μα όχι», είπε ο Ζαρατούστρα. «δεν σε ευχαρίστησα ακόμη!
 Με ξύπνησες την κατάλληλη στιγμή, είναι μακρύς ακόμη ο δρόμος μου.» «Ο δρόμος σου είναι λίγος», είπε η οχιά θλιμμένα. «το δηλητήριό μου σκοτώνει.»
Ο Ζαρατούστρα γέλασε. «Πότε πέθανε ένας δράκοντας από το δάγκωμα ενός φιδιού;» είπε. «Πάρε όμως πίσω το δηλητήριο σου! Δεν είσαι αρκετά πλούσια για να μου το χαρίσεις.»
Τότε το φίδι τυλίχτηκε ξανά στο λαιμό του και του ρούφηξε την πληγή. Όταν το διηγήθηκε αυτό μια μέρα ο Ζαρατούστρα στους μαθητές του, τον ρώτησαν: «και ποιο είναι, ω Ζαρατούστρα, το ηθικό δίδαγμα της ιστορίας σου;»
Τότε ο Ζαρατούστρα απάντησε ως εξής: «Καταστροφέα της ηθικής με αποκαλούν οι καλοί και οι δίκαιοι: η ιστορία μου είναι μη ηθική.
Όταν έχετε έναν εχθρό, μη του ανταποδίδετε το κακό με καλό: γιατί αυτό θα τον έκανε να ντραπεί. Αλλά να του αποδείξετε ότι σας έκανε κάτι καλό.
Καλύτερα να οργίζεστε παρά να ταπεινώνετε!
Κι αν σας καταριούνται, δεν μ' αρέσει να θέλετε μετά να τους ευλογήσετε.
Καλύτερα να τους καταραστείτε κι εσείς λίγο!
 Κι αν σας κάνουν καμιά μεγάλη αδικία, προσθέσετε σ' αυτήν πέντε μικρές! Είναι φρικτό να βλέπεις έναν μόνο του, που τον συντρίβει η αδικία.
Το ξέρετε; Μια μοιρασμένη αδικία είναι ήδη μισό δίκιο.
Και την αδικία πρέπει να την παίρνει/πάνω του εκείνος που μπορεί να τη σηκώσει!
 Μια μικρή εκδίκηση είναι πιο ανθρώπινο πράγμα από το να μην υπάρχει καθόλου εκδίκηση.
 Και αν η τιμωρία δεν είναι κ
αι δικαίωμα και τιμή για τον παραβάτη, τότε δεν μου αρέσει το είδος της τιμωρίας που επιβάλετε. Ευγενέστερο είναι να δίνει κανείς άδικο στον εαυτό του παρά να βρίσκει δίκιο, ιδίως όταν έχει δίκιο. Μόνο που πρέπει να είναι κανείς αρκετά πλούσιος γι' αυτό.Δεν μου αρέσει η ψυχρή δικαιοσύνη σας. και με το μάτι των δικαστών  σας με κοιτάζει πάντα ο δήμιος και το κρύο του τσεκούρι.
Πείτε, πού βρίσκεται η δικαιοσύνη, ποιος είναι αγάπη με μάτια που βλέπουν; Βρείτε την λοιπόν για μένα, αυτήν την αγάπη που δεν κουβαλά μόνο κάθε τιμωρία αλλά και κάθε ενοχή!
Βρείτε την λοιπόν για μένα, αυτήν την δικαιοσύνη που αθωώνει τους πάντες, εκτός από τους δικαστές!
Θέλετε να ακούσετε και τούτο;
 Για εκείνον που θέλει να είναι εκ βαθέων δίκαιος, γι' αυτόν ακόμη και το ψέμα γίνεται φιλία για τους ανθρώπους.
Πώς μπορώ όμως να είμαι εκ βαθέων δίκαιος;
Πώς μπορώ να δίνω στον καθένα το δικό του!
Ας μου είναι αρκετό αυτό: δίνω στον καθένα το δικό μου.
Τέλος, αδελφοί μου, προσέξτε να μην κάνετε καμιά αδικία σε βάρος όλων των ερημιτών!
 Πώς θα μπορούσε να ξεχάσει ένας ερημίτης;
Πώς θα μπορούσε να προβεί σε αντίποινα; Ένας ερημίτης είναι σαν βαθύ πηγάδι.
Είναι εύκολο να ρίξει κανείς μια πέτρα μέσα εκεί. αν πάει όμως στον πάτο, πείτε μου, ποιος θα πάει να την ξανανεβάσει;
Προσέχετε να μην προσβάλετε τον ερημίτη!
Αν όμως το κάνετε, τότε σκοτώστε τον κιόλας!»
Έτσι μίλησε ο Ζαρατούστρα.

ΦΡΙΝΤΡΙΧ ΝΙΤΣΕ
μτφρ: Ζήσης Σαρίκας
εκδ: Νησίδες

"οι σκέψεις μας είναι οι σκιές των αισθημάτων μας"//Νίτσε

Friedrich Nietzsche//έτσι μίλησε ο Ζαρατούστρα..

"εκεί όπου δεν μπορεί κανείς να αγαπά, εκεί πρέπει — να προσπερνά! "

Friedrich Nietzsche
(ετσι μίλησε ο Ζαρατούστρα)

Πράγματι, ο άνθρωπος είναι ένα βρόμικο ποτάμι. Πρέπει να είσαι θάλασσα για να μπορείς να δέχεσαι ένα βρόμικο ποτάμι δίχως να λερώνεσαι.

Friedrich Nietzsche
(ετσι μίλησε ο Ζαρατούστρα)

μτφρ: Ζήσης Σαρίκας

"το ζώο ζεί κατά τρόπο μη -ιστορικό οχι τόσο γιατί το ίδιο αφήνει τον χρόνο να περνάει οσο γιατί ο χρόνος το αφήνει να περνάει.. δίχως κατάλοιπα και δίχως ίχνη η ικανότητά του να ξεχνάει κι η ικανότητά του να ενεργεί αλληλοαποpροφούνται..υπόδειγμα για τους αδαείς που είναι πρόθυμοι να αρπαχτούν απο το άμεσο και να χαθούν μέσα του γιατί αναζητούν πάντοτε την προσαρμογή που τους εξασφαλίζει μια στιγμιαία αντίδραση ,χωρίς μέλλον και χωρίς ανάμνηση- και δεν υπάρχει μέλλον γιατί δεν υπάρχει ανάμνηση- είναι ανίκανο να παράγει απο την κατ' αισθηση αντίληψη τον στοχασμό,απο την εν ύπαρξη στο σώμα του την γεωγραφία των αναγκών του και τον δυναμικό χώρο των επιθυμιών του,. αν περιστοιχίζεται απο ενα περιβάλλον που το προσδιορίζει η άμεση ανάγκη,το να στήσει το σκηνικό του είναι εξίσου άγνωστο όσο και το να τοποθετήσει ενα δράμα που η προφανής του ανέλιξη είναι εσωτερική..του λείπει η αποστασιοποίηση και συνάμα η μνήμη....."

Jeanne Delhomme
ΝΙΤΣΕ
(απο την εισαγωγή)
εκδ: Πλέθρον

Είναι ένα ξαλάφρωμα στη ζωή να ακολουθήσεις τις άμεσες τάσεις ,είτε είσαι μεγάλος ,είτε είσαι μικρός,αλλά και η αμοιβή διατηρείται ανάλογη,είτε είσαι μεγάλος ,είτε είσαι μικρός,κι αυτός που από έλλειψη πνευματικής ωριμότητας δεν καταλαβαίνει πώς ακόμα και μια αθάνατη δόξα είναι μονάχα κατηγορία της προσκαιρότητας ,αυτός που δεν καταλαβαίνει πώς αυτά τα πράγματα που το κυνήγι τους κρατάει άυπνη την ψυχή μας με τον πόθο και την λαχτάρα ,είναι μονάχα πενιχρή ατέλεια σε σύγκριση προς την αθανασία που υπάρχει για κάθε άνθρωπο ,και που θα είχε δίκιο ο κόσμος ολόκληρος να τη ζηλεύη αν και για ένα μόνο άνθρωπο επιφυλασσόταν- αυτός δε θα μπορέση να μάθη ούτε τόσο δα τι σημαίνει πνεύμα και αιωνιότητα.

Soeren Kierkegaard
Η έννοια της αγωνίας
Μτφρ: Γιάννη Τζαβάρα
Εκδ: Δωδώνη

."κάλλιο να πηγαίνεις στις μύτες των ποδιών σου,
παρά στα τέσσερα ,
κάλλιο να περνάς απο την κλειδαρότρυπα,
παρά απο τις ανοιχτές πόρτες"..

Φρ.Νίτσε!!!